Vesting Weesp

Foto: René Ros www.stelling-amsterdam.org

Functie: Eerst het beschermen van de Vechtoevers, later de sluizen die de Vecht en de Amstel van elkaar scheiden en ten slotte de spoorlijn Hilversum-Amsterdam. Wijziging / uitbreiding bebouwing: 1859-1861: bomvrije toren met rondgaand grachtje en ophaalbrug. 1879: gracht gedempt, bomvrije toren versterkt (steunmuren en dekkingswal), bouw van twee remises met buskruitmagazijn / projectielenopvulplaats. 1983: dekkingswal afgebroken, gracht weer om de toren gegraven en toegangsbrug hersteld. Weesp telt twee forten: Ossenmarkt en Uitermeer. "Die zijn in zoverre bijzonder, dat ze geen typische Stelling-forten zijn. Dat komt doordat de Vesting Weesp tot de oude en later de Nieuwe Hollandse Waterlinie behoorde. Slechts 10 à 20 jaar vielen ze formeel onder het commando van de Stellingcommandant in Amsterdam. Het dichtstbijzijnde Stelling-fort voor ons is bij Nigtevecht, op het smalste stuk tussen ‘t Gein en het kanaal. Je kan er gedeeltelijk met de auto en wandelend komen. Het aardige is dat de forten van de Stelling van Amsterdam nog steeds voldoen aan één van de oorspronkelijke eisen: ze vallen niet op. Verborgen achter bosschages blijkt bij Uitermeer bijvoorbeeld ineens een schitterend, maar ruïneustorenfort te staan. Je moet ze weten te vinden. Dat maakt het ook mysterieus en spannend.

Noordwestzijde

In 1672 wordt Weesp belegerd door de Fransen. Als die dreiging afgewend is, wordt besloten om van Weesp een echte vestingstad te maken. Samen met Naarden zou Weesp de stad Amsterdam moeten beschermen. Allereerst wordt er een gracht gegraven, waardoor een eiland in de Vecht ontstaat: de Ossenmarkt.

Het fort aan de Ossenmarkt was een onderdeel van de vesting Weesp, welke vanaf 1854 deel uitmaakte van de Hollandse Waterlinie.

In 1892 werden de vesting Weesp en Muiden onderdeel van de Stelling van Amsterdam. In 1876 werd aan de oostkant van het fort een zware dekkingswal aangebracht, waardoor de gracht rondom het fort verdween. Deze wal is in 1983-1985 weer verwijderd.

Achter Fort Ossenmarkt ligt de Theetuin met een fraai wandelpad over de vestingwal.

De Theetuin is gelegen op het uit 1674 stammend Bastion Bakkerschans aan de Ossenmarkt in Weesp en is in een voormalige Artillerieloods uit 1877 gevestigd. De tuin in zijn huidige vorm bestaat sinds 1986.

Restanten Oostaanzicht

Het plan was om acht bastions te bouwen: 2 op de Ossenmarkt, 2 aan de zuidkant van de stad, 2 aan de kant van de Achtergracht en 2 bij de Herengracht. Er werden uiteindelijk vier bastions uitgevoerd, te weten het ’s-Gravelands front, bestaande uit de Bakkerschans en Nieuw Achtkant en het Utrechts front, bestaande uit de bastions Draaierschans en Rozeboom. In 1674 werd de gracht rond de Ossenmarkt gegraven en in 1695 werd de Ossenmarkt een marktplaats voor ossen en ander vee, aangelegd op de plaats waar nu het ronde fort staat. In 1860 werd de vesting versterkt en, na veel geharrewar tussen de stad Weesp en Defensie (de Staat), voorzien van een ronde verdedigingstoren op de Ossenmarkt. Om meer weerstand te kunnen bieden aan het getrokken geschut werd de toren in 1876 aan de oostkant voorzien van een aarden wal, gesteund door een muur met 19 steunberen. In de jaren 1983-1985 is deze wal afgegraven en werd de gracht teruggebracht. Vanaf 1985 volgde eveneens de restauratie van het fort.

Foto's: René Ros, www.stelling-amsterdam.org


Printversie route Muiden naar Weesp (164 KB)           Printversie route Weesp naar Abcoude (116 KB)

WATERLINIEROUTE.NL

Nieuwe informatie: Regelmatig www.waterlinieroute.nl bekijken is aan te bevelen.

Uw inbreng: Uw inbreng wordt op prijs gesteld.